(29-10-2026)

PPWR wymaga doprecyzowania. Najważniejsze wnioski z 4. Seminarium Kaucyjnego

W ramach 4. Seminarium Kaucyjnego przedstawiciele sektora opakowań aluminiowych dyskutowali o unijnym rozporządzeniu w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych PPWR. Eksperci wskazywali na ryzyka związane z celami ponownego użycia, nowe obowiązki dla właścicieli marek, znaczenie wysokiej jakości recyklingu oraz potrzebę ujednolicenia zasad selektywnej zbiórki i znakowania opakowań w całej Europie.

Podczas 4. Seminarium Kaucyjnego, zorganizowanego przez Fundację na rzecz Odzysku Opakowań Aluminiowych RECAL wraz z Krajową Izbą Gospodarczą, eksperci sektora opakowań metalowych, prawnicy oraz czołowi producenci, dyskutowali o wyzwaniach wdrożeniowych unijnego rozporządzenia PPWR. Spotkanie stanowiło przestrzeń do merytorycznej analizy wpływu nowych regulacji na funkcjonowanie rynku opakowań, stabilność tworzonych systemów kaucyjnych oraz efektywność procesów sortowania i recyklingu w Polsce i całej Unii Europejskiej.

Cele ponownego użycia

Unijne rozporządzenie PPWR wyznacza ambitny kierunek transformacji rynku opakowań poprzez zwiększenie cyrkularności oraz dekarbonizację. Jednym z narzędzi, które mają do tego doprowadzić są cele ponownego użycia dla opakowań napojowych. Bartłomiej Wojdyło, Chair of Bev Exco, Metal Packaging Europe podkreślił, że ponowne użycie nie zawsze oznacza niższy wpływ na środowisko: – Opakowania, takie jak puszka aluminiowa, już dzisiaj bardzo dobrze wpisują się w kierunek wyznaczony przez Unię Europejską. Są lekkie, wytrzymałe i poddawane recyklingowi w obiegu zamkniętym. Ponowne użycie nie powinno być celem samym w sobie. To, które rozwiązanie jest korzystniejsze dla środowiska, zależy od całego cyklu życia opakowania, w tym transportu, liczby rotacji, wagi oraz efektywności zbiórki i recyklingu. Widzimy tu również pewną niespójność. Do 2029 roku państwa członkowskie mają wdrożyć systemy kaucyjne dla jednorazowych opakowań po napojach, co wymaga ogromnych inwestycji. Tymczasem już od 2030 roku cele ponownego użycia zaczną wpływać na miks opakowaniowy, a tym samym na wolumen opakowań trafiających do tych systemów i ich koszty. Regulacje powinny koncentrować się na rzeczywistym efekcie środowiskowym, a nie z góry preferować jeden model – zaznaczył Bartłomiej Wojdyło.

Zamknięty obieg wymaga jakości

Europejski przemysł opakowaniowy mierzy się z rosnącą presją rynkową. Surowce strategiczne, w tym złom aluminium, stają się przedmiotem rywalizacji.

Podczas debaty poświęconej PPWR Robert-Jan ter Morsche z Ardagh Group, podkreślił znaczenie jakości dla obiegu zamkniętego aluminiowych puszek do napojów. – Musimy zadbać o jakość recyklingu, aby materiały trafiające do naszych produktów były jak najlepsze. Jakość recyklingu jest ważniejsza niż tylko recykling, bo musimy budować naszą odporność na wstrząsy, w tym konflikty zbrojne, które na nas wpływają. Wdrażamy wysokoefektywne systemy kaucyjne, ale obserwujemy również niepokojący wzrost eksportu złomu aluminium poza terytorium Europy – dodał.

Według ekspertów, kluczowa staje się wysoka jakość odzyskiwanego przetworzonego materiału, gwarantująca jego powrót do pierwotnego obiegu opakowaniowego.

Luki interpretacyjne i przesunięcie ciężaru odpowiedzialności

Z punktu widzenia doradztwa prawnego obszerna regulacja europejska PPWR pozostawia szereg niejasności – przedsiębiorcy nieustannie zmagają się z brakiem precyzyjnych definicji i koniecznością oczekiwania na akty wykonawcze KE.

– Od autorów takiego aktu należałoby oczekiwać, że nie będzie potrzebny dodatkowy zbiór wyjaśnień. Nie jest jednoznacznie jasne jak PPWR wpłynie na codzienne funkcjonowanie instalacji sortowniczych, ale osoby reprezentujące pierwszą linię sortowniczego „frontu” mówią o pozytywnym wpływie PPWR na ich instalacje – powiedział dr Jędrzej Bujny z Kancelarii BUJNY Prawo Dla Ekosystemu.

Praktycznym sprawdzianem dla rynku będą drobnogabarytowe opakowania aluminiowe, takie jak kapsułki z kawą, wieczka do produktów nabiałowych czy aluminiowe folie.

– Z perspektywy producenta wieczek aluminiowych, przygotowanie deklaracji oraz dokumentacji technicznej w zgodzie z PPWR to łatwiejsza część wyzwań przed którymi obecnie stoimy. Dotychczas producent opakowania był odpowiedzialny za określenie przydatności do recyklingu. Zgodnie z PPWR to wytwórcy, czyli właściciele marek będą musieli wykazać, że opakowanie jest selektywnie zbierane, skutecznie sortowane, a jego recykling prowadzony na przemysłową skalę – wyjaśniała Marta Kanduła, Pełnomocnik Zarządu, Formika Sp. z o.o.

Harmonizacja znakowania i Standard „idealny” selektywnej zbiórki

Podniesienie efektywności recyklingu w skali kraju wymaga przełamania lokalnych barier i rozbieżności w zasadach segregacji między poszczególnymi gminami. Artur Łobocki, Członek Zarządu, Fundacja RECAL nawiązał do kwestii znakowania opakowań ułatwiającego ich poprawną segregację przez konsumentów. – Proponowana w ramach PPWR harmonizacja znakowania opakowań pod kątem ich segregacji jest kierunkiem, który pozwoli na lepsze sortowanie opakowań metalowych. Ujednolicenie informacji o tym jak prawidłowo segregować opakowania jest krokiem w dobrą stronę – powiedział Artur Łobocki, który zaznaczył również – RECAL jest organizacją odpowiedzialną na poziomie krajowym za działania związane z realizacją projektu Re-alu, który łączy dostawców aluminium oraz wielu producentów opakowań. Jesteśmy swoistym łącznikiem pomiędzy nimi a kolejnymi etapami, bo zużyte opakowania należy prawidłowo zebrać i następnie poddać recyklingowi.

W odpowiedzi na te wyzwania pięć wiodących organizacji sektorowych – Fundacja ProKarton, Fundacja RECAL, Stowarzyszenie Papierników Polskich, Stowarzyszenie Polski Recykling oraz Związek Pracodawców Polskie Szkło – opracowało przełomowy Standard „idealny” selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych.

– Punktem wyjścia naszej analizy były różnice na poziomie zasad segregacji w poszczególnych gminach. Przygotowaliśmy materiały na różnym poziomie szczegółowości, a te najbardziej szczegółowe porównaliśmy z wytycznymi JRC wynikającymi z PWWR – dodał Łukasz Sosnowski, Prezes Fundacji ProKarton – Jeżeli chodzi o charakterystykę kartonów do płynnej żywności, warstwa aluminium w opakowaniach wielomateriałowych zapewnia ich aseptyczność. Patrząc z tej perspektywy otwierają się nam różne kierunki dyskusji, w tym przeciwdziałanie marnowaniu żywności oraz tworzenie rezerw strategicznych – doprecyzował Łukasz Sosnowski.

Przyszłość folii termokurczliwej

Istotnym punktem dyskusji stała się nadchodząca interpretacja Komisji Europejskiej dotycząca opakowań zbiorczych.

– Czekamy na wytyczne Komisji Europejskiej do PPWR, które odpowiedzą na pytanie co to znaczy „necessary for handling”, czyli niezbędne do obsługi lub procesowania produktów. Folia termokurczliwa jest najpopularniejszym rozwiązaniem do grupowania puszek w Polsce. Nie ma dla niej efektywnej kosztowo i operacyjnie alternatywy, a kartonowe rozwiązania wymagają ogromnych inwestycji oraz są czterokrotnie droższe w użyciu – przedstawił Krzysztof Zagrajek ze Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie oraz Carlsberg Polska Sp. z o.o.

– PPWR „przyniesie” nam opakowania w większym stopniu zdatne do recyklingu. Dzięki temu w żółtym pojemniku będzie mniej opakowań niezdatnych do recyklingu, co obniży koszty selektywnej zbiórki i sortowania oraz obniży koszty ponoszone w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta – zauważył Krzysztof Zagrajek.

 

PARTNERZY:

                       

               

                                     

 

PATRONAT MEDIALNY: