Wiemy, jak segregować puszki po napojach, ale co z resztą aluminium?

Fundacja na rzecz Odzysku Opakowań Aluminiowych RECAL już po raz szósty przeprowadziła weryfikację instrukcji segregacji odpadów w 50 największych miastach w Polsce, koncentrując się na zasadach zbiórki opakowań aluminiowych. Badanie potwierdza, że choć aluminiowe puszki po napojach objęte zostały systemem kaucyjnym, to są prawidłowo segregowane we wszystkich analizowanych miastach. Jednocześnie w przypadku innych opakowań, wykonanych z wykorzystaniem aluminium, wciąż widoczna jest duża niespójność i chaos informacyjny w zakresie zasad selektywnej zbiórki. Fundacja RECAL podkreśla, że dla pełnego wykorzystania potencjału aluminium konieczne jest ujednolicenie zasad segregacji odpadów opakowaniowych.

Aluminium to jeden z najcenniejszych surowców wtórnych, który można przetwarzać w nieskończoność, bez utraty jakości. Poziom jego recyklingu w całości zależy od prawidłowo prowadzonej selektywnej zbiórki przez mieszkańców. Chociaż puszki aluminiowe osiągają wysokie poziomy recyklingu, mniejsze opakowania – takie jak zakrętki, kapsułki do kawy czy aluminiowe wieczka – wciąż nie są skutecznie zbierane i sortowane w Europie.

Aluminium – potencjał, który trzeba odzyskać

Aluminium to nie tylko puszki po napojach i żywności, ale także mniej oczywiste komponenty opakowań, takie jak wieczka od jogurtów, aluminiowe zakrętki na butelkach, czy wspomniane kapsułki do kawy. Dlatego Fundacja RECAL przeanalizowała, jak segregowane są opakowania aluminiowe, w 50 największych miastach w Polsce (łącznie 30,5% populacji). Badanie miało na celu ustalenie, czy już na etapie informacji kierowanych do mieszkańców pojawiają się sprzeczności, niejasności lub braki, które mogą utrudniać prawidłową segregację.

– W obliczu rosnącej roli gospodarki obiegu zamkniętego, niespójna komunikacja dotycząca segregacji opakowań z aluminium znacząco ogranicza efektywność recyklingu tego cennego surowca. Uporządkowanie tych kwestii stanowi kluczowy krok w kierunku skutecznego odzysku mniej oczywistych komponentów aluminiowych. Dlatego tak ważne jest, aby usystematyzować zasady zbiórki we wszystkich gminach w Polsce– podkreśla Jacek Wodzisławski, Prezes Fundacji RECAL.

Puszka aluminiowa – najlepiej segregowane opakowanie

Najlepiej uporządkowaną grupę stanowią odpady najbardziej powszechne i intuicyjne. Puszka aluminiowa we wszystkich 50 miastach została prawidłowo wskazana jako trafiająca do żółtego pojemnika w ramach segregacji odpadów. Bardzo wysoki poziom zgodności dotyczy także puszek żywnościowych, bo aż 48 miast, zakrętek i kapsli nawet 44 miasta oraz folii aluminiowej, z wynikiem 42 miasta. Oznacza to, że proste i najczęściej spotykane odpady są najlepiej komunikowane w miejskich systemach segregacji.

Największy chaos informacyjny

Problem staje się szczególnie widoczny w przypadku mniej intuicyjnych odpadów, dla których komunikaty są niespójne, a często po prostu błędne. Najczęściej dotyczy to aluminiowych zakrętek na butelce szklanej oraz blistrów po suplementach diety – odpowiednio w 23 i 21 miastach przekazywane są nieprawidłowe informacje, wskazujące, że nie powinny one trafiać do żółtego pojemnika.

Kolejnym wyzwaniem jest brak jakichkolwiek informacji dotyczących sposobu segregacji konkretnych opakowań w gminach. Szczególnie alarmujący jest brak informacji o potrzebie odrywania wieczek aluminiowych z plastikowych kubków – aż w 44 miastach nie przekazuje się żadnych wskazówek, a poprawne wytyczne pojawiają się jedynie w 6 przypadkach.

Równie niejasne są instrukcje co do segregacji aluminiowych kapsułek po kawie. Aż 7 miast podało błędne informacje dot. segregacji tych odpadów. Chaos potęguje duże zróżnicowanie komunikatów. W przypadku kapsułek zaledwie 10 miast wskazało wyraźnie, że odpad powinien trafić do żółtego pojemnika, 5 miast przekazało sprzeczne wytyczne, a 28 miast nie podało żadnych informacji.

Pokazuje to, że im bardziej złożony odpad, tym większy panuje chaos informacyjny – a to bezpośrednio przekłada się na skuteczność jego odzysku.

– RECAL jest partnerem projektu re-alu, mającego na celu zwiększenie poziomu odzysku małych opakowań aluminiowych w Europie, dlatego aktywnie podkreślamy potrzebę ujednolicenia zasad segregacji w Polsce. W badaniu przeprowadzonym w 2026 roku zwracamy szczególną uwagę na konieczność edukacji w zakresie segregacji kapsułek po kawie, wieczek od produktów mlecznych, czy promowania pozostawiania zakrętek na butelkach szklanych. W tym obszarze instrukcje gminne są nadal niejasne lub całkowicie pomijają konkretne wskazówki dla mieszkańców – dodaje Jacek Wodzisławski, Prezes Fundacji RECAL.